Wydawnictwa (wersja archiwalna)
Zanim Paradise Lost stali się jednym z filarów gotyckiego metalu, byli młodym zespołem z Halifaksu, który wypuszczał surowe taśmy demo i drobne, limitowane wydawnictwa. Archiwalna lista wydawnictw z lat 1988–1995 pokazuje, jak szybko ta droga prowadziła od kaset po winyle i wydania na rynek amerykański. Poniżej porządkujemy ten materiał i opisujemy, co kryje się za kolejnymi pozycjami.
Początek: dema z lat 1988–1989
Najwcześniejsza pozycja w zestawieniu pochodzi z 1988 roku. Pierwsze demo zawierało dwa utwory: „Drown In Darkness” oraz „Internal Torment”. To materiał typowy dla podziemia końca lat osiemdziesiątych: krótki, nagrany skromnym kosztem i przeznaczony głównie do obiegu wśród fanów oraz wydawców.
Rok później pojawiło się drugie demo, z utworami „Paradise Lost”, „Internal Torment” i „Frozen Illusion”. Zwraca uwagę to, że część tytułów wraca w kolejnych wydawnictwach. Zespół pracował nad niewielką pulą kompozycji i szlifował je, zanim trafiły na pełnowymiarowy album.
W 1989 roku ukazał się też winyl 12" w skrajnie niskim nakładzie: 63 egzemplarze w czarnej wersji i 50 w niebieskiej. Dziś takie liczby czynią go prawdziwą rzadkością kolekcjonerską. Zawierał materiał z obu demówek, czyli utwory z lat 1988 i 1989. Więcej o tego typu pozycjach znajdziesz w dziale Demo, splity i edycje limitowane.

Peaceville i pierwsze koncerty na taśmie
W 1989 roku zespół związał się z wytwórnią Peaceville. Wydawnictwo z tego okresu zawierało „Paradise Lost”, „Internal Torment” i „Frozen Illusion”, a więc to samo trio, które znamy z drugiego dema. Dla grupy był to krok z amatorskiego obiegu do regularnej dystrybucji.
Tego samego roku, z datą premiery 4 listopada, wydano 12" z zapisem koncertu w Bradford, w Queens Hall. Setlista obejmowała m.in. „Deadly Inner Sense”, „Frozen Illusion”, „Breeding Fear”, „Our Saviour” i „Rotting Misery”. Jest to cenne świadectwo tego, jak zespół brzmiał na żywo, zanim jego muzyka nabrała melodyjności.
Lista wydawnictw to w praktyce kronika tego, jak surowy doom-death z Halifaksu stopniowo zmieniał się w gotycki metal.
1990: „Lost Paradise” i wydawnictwa towarzyszące
Rok 1990 przyniósł kilka pozycji. Pierwsza to zapis koncertowy z utworami „Internal Torment”, „Our Saviour”, „Plains Of Desolation”, „Crown Of Darkness”, „Lost Paradise”, „Nuclear Abomination” oraz bisem „Our Saviour (Encore)”. Obok niego pojawiło się wydawnictwo „Demolishing England”, zbierające oba wczesne dema: „Drown In Darkness” i „Frozen Illusion”.

Ciekawostką jest winyl „In Dub”, wydany przez Peaceville. Na jednej stronie znalazł się „Rotting Misery” w wersji „doom dub”, na drugiej „Breeding Fear” jako „demolition dub”. To eksperymentalne remiksy, nietypowe dla zespołu metalowego, a jednocześnie dowód na to, że muzycy nie bali się odejść od schematu.
Główną pozycją roku był debiutancki album „Lost Paradise”. Wydanie CD uzupełniono utworami dodatkowymi: koncertowym „Eternal” oraz miksami „Gothic” i „The Painless”. Płyta ukazała się także na winylu 12" w wersji picture disc.
1991: „Gothic” w wielu odsłonach
Rok 1991 to premiera albumu „Gothic”, który nadał nazwę całemu gatunkowi w jego późniejszym rozumieniu. Wydawnictwo ukazało się w kilku wariantach:
- wersja z dodatkami: „Gothic (mix)”, „Rotting Misery (doom dub)”, „Breeding Fear (demolition dub)” i „The Painless (mix)”;
- krótsza wersja z samymi dwoma utworami dubowymi jako bonusem;
- winyl 12" w kolorach czarnym i czerwonym oraz jako picture disc.
W tym samym roku wydano również singiel 12" w nakładzie 333 egzemplarzy, z utworami „Intro”, „Dead Emotion”, „Gothic”, „Deadly Inner Sense” i „Rapture”. Takie ograniczone tłoczenia są dziś jednymi z najbardziej poszukiwanych pozycji. Szczegółowy przegląd znajdziesz w tekście Wydawnictwa i limitowane edycje.

1992–1993: „Shades Of God” i „Icon”
W 1992 roku ukazał się singiel 12" z utworami „As I Die” i „Rape Of Virtue” po jednej stronie oraz coverem Atomic Rooster „Death Walks Behind You” i koncertowym „Eternal” po drugiej. Następnie wydano album „Shades Of God”, a jego edycja CD zawierała jako bonus „Rape Of Virtue”, wspomniany cover i „Eternal (live)”. Płyta wyszła także na winylu.
Jeszcze w 1992 roku pojawił się kolejny 12" z utworami „Embers Fire” i „Sweetness” oraz „True Belief” i koncertowym „Your Hand In Mine”. Zapowiadał on to, co przyszło rok później.
W 1993 roku ukazała się kaseta promocyjna, przeznaczona wyłącznie do użytku promocyjnego, z demówkami „Shallow Seasons” i „Joys Of The Emptiness” oraz utworem „As I Die”. Potem wyszedł album „Icon”, w edycji CD z dodatkami „Sweetness” i „Your Hand In Mine (live)”. Wersja winylowa to podwójny LP z utworami takimi jak „Embers Fire”, „Remembrance”, „Forging Sympathy”, „Dying Freedom”, „Widow”, „Colossal Rains”, „Weeping Words”, „Poison”, „Christendom” i „Deus Misereatur”. Pełną rozpiskę znajdziesz w zestawieniu Albumy i lista utworów.
1995 i otwarcie na rynek amerykański
Zestawienie kończy się na wydawnictwach z 1995 roku. Z datą premiery 12 kwietnia, nakładem Music For Nations, ukazał się materiał z utworami „Enchantment”, „Once Solemn”, „Shades Of God”, „Forever Failure”, „True Belief”, „Pity The Sadness” oraz wywiadem. Równolegle pojawiły się wydawnictwa dla amerykańskiej wytwórni Relativity Records, przeznaczone m.in. do celów promocyjnych.
Patrząc na całość, widać wyraźną ścieżkę: od dwóch utworów na demo do pełnych albumów, singli, wersji koncertowych, remiksów i edycji kolekcjonerskich. To właśnie ta różnorodność formatów sprawia, że dyskografia Paradise Lost z pierwszej połowy lat dziewięćdziesiątych jest tak ciekawa dla zbieraczy i słuchaczy.