Wydawnictwa i limitowane edycje

Początki Paradise Lost to historia kaset demo, małych nakładów i pojedynczych płyt winylowych, które dziś cieszą oko każdego kolekcjonera. Od 1988 do 1993 roku zespół z Halifax przeszedł drogę od surowych nagrań próbnych do albumu „Icon”, a każdy etap zostawił po sobie osobne wydawnictwa: demo, koncertówki, minialbumy, splity i warianty kolorystyczne. Ten przegląd porządkuje je chronologicznie i pokazuje, co faktycznie trafiało do sklepów, a co krążyło w nakładach liczonych w setkach.

1988–1989: pierwsze demo i kaseta, która wszystko zaczęła

Pierwsze ślady zespołu to demo z 1988 roku z utworami „Drown In Darkness” i „Internal Torment”. To jeszcze bardzo szorstkie, ekstremalne granie, w którym dopiero wyczuwa się późniejszy ciężar i melodyjną melancholię. Rok później pojawiło się kolejne demo, tym razem z trzema kompozycjami: „Paradise Lost”, „Internal Torment” i „Frozen Illusion”. Materiał ten zwrócił uwagę wytwórni Peaceville, a właśnie tam zespół znalazł dom na kolejne lata.

W 1989 roku ukazał się także winyl 12" zbierający oba demo. Nakład był skromny: 63 egzemplarze w czarnej wersji i 50 w niebieskiej. Dziś to jedna z najtrudniejszych do zdobycia pozycji w dyskografii, bo łączna liczba kopii nie przekracza stu kilkunastu sztuk. Na okładce i w opisach pojawia się podział na DEMO 1 (1988) i DEMO 2 (1989), co ułatwia rozpoznanie, co dokładnie zawiera dany tłok.

Z tego samego okresu pochodzi wydawnictwo Peaceville z utworami „Paradise Lost”, „Internal Torment” i „Frozen Illusion”, czyli materiałem z drugiego demo w wersji oficjalnej, już z logo wytwórni.

Koncertowy winyl z Bradford

Jedną z ciekawszych pozycji z 1989 roku jest czerwony winyl 12" z zapisem koncertu w Queens Hall w Bradford. Premiera przypadała na 4 listopada. Na liście znajdziemy „Deadly Inner Sense”, „Frozen Illusion”, „Breeding Fear”, „Paradise Lost”, „Our Saviour”, „Rotting Misery” oraz „Internal Torment”. To cenny dokument tego, jak zespół brzmiał na żywo, zanim jeszcze wydał debiutancki album.

Warto zauważyć, że w źródłowych spisach tytuł jednego z utworów bywa zapisywany z błędem („International Torment”), co jest typowym kłopotem przy katalogowaniu tak wczesnych wydawnictw. Przy zakupie warto więc sprawdzać numer katalogowy i kolor winylu, a nie polegać wyłącznie na tytułach.

1990: kaseta „Demolishing England” i dub-winyl

Rok 1990 przyniósł kilka nietypowych wydawnictw. Jedno z nich zawiera „Internal Torment”, „Our Saviour”, „Plains Of Desolation”, „Crown Of Darkness”, „Lost Paradise”, „Nuclear Abomination” oraz „Our Saviour” w wersji bisowej (encore). To koncertowy charakter zapisu, w którym słychać repertuar z okresu debiutu.

Równolegle ukazała się „Demolishing England”, zbiorcza „Demonstration Tape” łącząca materiał z obu demo: 1988 („Drown In Darkness”, „Internal Torment”) i 1989 („Paradise Lost”, „Internal Torment”, „Frozen Illusion”). Dla wielu fanów był to najłatwiejszy sposób, by poznać początki grupy.

Najbardziej zaskakujący jest jednak czarny winyl 12" „In Dub” od Peaceville. Strona pierwsza zawiera „Rotting Misery” w wersji „doom dub”, druga „Breeding Fear” jako „demolition dub”. To eksperyment z remiksem w duchu dubu, rzadki w ekstremalnym metalu tamtych czasów, a jednocześnie dowód, że zespół nie bał się zabaw z formą.

Dyskografia Paradise Lost z lat 1988–1993 pokazuje zespół, który nieustannie zmieniał formę wydania: od taśmy, przez dub, po picture disc.

„Lost Paradise” w kilku odsłonach

Debiutancki album „Lost Paradise” ukazał się w 1990 roku nakładem Peaceville. Oprócz podstawowej wersji istniały wydania z dodatkowymi utworami: koncertowym „Eternal” oraz miksami „Gothic” i „The Painless”. Płyta wyszła również na winylu: w wersji czarnej oraz jako picture disc, czyli płyta z grafiką wytłoczoną bezpośrednio na powierzchni.

Takie rozszerzone edycje są ważne, bo bonusy bywały jedynym miejscem, gdzie można było znaleźć dany miks. Kolekcjoner powinien więc zwracać uwagę, czy trzyma w ręku wersję podstawową, czy tę z dodatkowymi nagraniami.

1991: „Gothic” i edycja na 333 sztuki

Rok 1991 to album „Gothic”, który wyznaczył kierunek całej dalszej kariery. Wydano go w kilku wariantach CD: jeden z bonusami „Gothic” (mix), „Rotting Misery” (doom dub), „Breeding Fear” (demolition dub) oraz „The Painless” (mix), drugi tylko z dwoma dubowymi utworami. Winyl ukazał się w kolorze czarnym, czerwonym i jako picture disc.

Osobną pozycją jest 12" limitowany do 333 egzemplarzy z utworami „Intro”, „Dead Emotion”, „Gothic”, „Deadly Inner Sense” i „Rapture”. Mały nakład i zestaw kompozycji z okresu „Gothic” sprawiają, że ta płyta należy do najbardziej pożądanych.

W tym samym roku wyszedł również split na flexi disc 7" z zespołem Autopsy. Paradise Lost zagrało na nim „Eternal”, a Autopsy „Twisted Mass of Burnt Decay”. Flexi to cienka, giętka płytka, bardzo podatna na zniszczenie, więc dobrze zachowane egzemplarze są rzadkością.

1992: „As I Die” i „Shades Of God”

W 1992 roku ukazał się singiel 12" z „As I Die” i „Rape Of Virtue” na jednej stronie oraz „Death Walks Behind You” (cover Atomic Rooster) i koncertowym „Eternal” na drugiej. Cover brytyjskiego zespołu z kręgu hard rocka z początku lat 70. pokazuje, że muzycy czerpali także spoza metalowej sceny.

Album „Shades Of God” wyszedł zarówno na CD z bonusami („Rape Of Virtue”, „Death Walks Behind You”, „Eternal” live), jak i na winylu 12". Kolejny singiel 12" z tego roku przyniósł „Embers Fire” i „Sweetness” na stronie A oraz „True Belief” i koncertowe „Your Hand In Mine” na stronie B, zapowiadając już brzmienie następnej płyty.

1993: „Icon” i promocyjna kaseta

Rok 1993 to „Icon”, album, który otworzył zespołowi drogę do szerszej publiczności. Wydanie CD uzupełniono o „Sweetness” oraz koncertowe „Your Hand In Mine”. Wersja na dwóch winylach zawiera: na pierwszej płycie „Embers Fire”, „Remembrance”, „Forging Sympathy”, „Joys Of The Emptiness”, „Dying Freedom” i „Widow”; na drugiej „Colossal Rains”, „Weeping Words”, „Poison”, „True Belief”, „Shallow Seasons” i „Christendom”.

W tym samym roku Metal Blade Records przygotowało kasetę wyłącznie promocyjną. Znalazły się na niej „Shallow Seasons” i „Joys Of The Emptiness” w wersjach demo oraz „As I Die”. Takie wydawnictwa nie trafiały do sprzedaży, więc przetrwały głównie w rękach dziennikarzy i pracowników branży.

Jak czytać te wydania dzisiaj

Szczegółowe opisy najrzadszych pozycji znajdziesz w dziale Demo, splity i edycje limitowane, a pełne zestawienia utworów w sekcji Albumy i lista utworów. Starszy układ strony zachowano jako Wydawnictwa (wersja archiwalna).

Nakład: liczby takie jak 63, 50 czy 333 egzemplarzy decydują o rzadkości.
Kolor i format: czarny, czerwony, niebieski winyl i picture disc to osobne warianty.
Bonusy: miksy, dub i nagrania koncertowe bywają dostępne tylko w wybranych edycjach.
Charakter: promo, flexi i split to wydawnictwa poboczne, ale kluczowe dla pełnego obrazu.

Całość pokazuje, że wczesna dyskografia Paradise Lost to nie tylko cztery albumy, lecz gęsta sieć mniejszych wydań. Znajomość tych różnic pozwala świadomie budować kolekcję i rozumieć, jak zespół rozwijał się krok po kroku.