Shades Of God Tour 1992

Rok 1992 był dla Paradise Lost momentem, w którym zespół z Halifax przestał być ciekawostką z kręgu brytyjskiego doom/death metalu, a stał się grupą regularnie grającą w halach i klubach całej Europy. Trasa promująca album Shades Of God prowadziła przez Holandię, Niemcy i Danię, ale też przez Polskę, gdzie koncerty zespołu miały swój osobny, trochę chaotyczny, a przez to pamiętny rozdział. Poniżej porządkujemy to, co wiadomo o jej przebiegu, i dopowiadamy kontekst, bez zgadywania szczegółów, których nie da się potwierdzić.

Wiosna 1992: pierwsze daty i szybki skok do Polski

Zapis tras rozpoczyna się w kwietniu. Dwudziestego drugiego kwietnia zespół zagrał w Eindhoven, w klubie Karregat, a trzy dni później, 25 kwietnia, stanął na scenie w Katowicach, w hali Baildon. Już ta kolejność pokazuje, że Polska nie była w tamtym czasie egzotycznym dodatkiem do kalendarza, lecz pełnoprawnym przystankiem. Zaledwie parę lat po przemianach ustrojowych zachodnie zespoły metalowe odkrywały polską publiczność, a ta odpowiadała liczną frekwencją i ogromnym głodem koncertów.

Eindhoven figuruje w zestawieniu dwukrotnie, co jest zapewne śladem zdublowanego wpisu w dawnym archiwum, a nie dowodem na dwa osobne występy. Warto o tym pamiętać, czytając takie zestawienia: bywają sklejane z notatek, plakatów i wspomnień, więc drobne powtórzenia i znaki zapytania są ich naturalną cechą.

Lato festiwalowe: Holandia i Niemcy

Po przerwie w kalendarzu przyszedł czas na lipiec. Drugiego lipca zespół zagrał w Amsterdamie, dwa dni później w Bergum, również w Holandii, a 10 lipca w niemieckim Gammelsdorfie. Przy dwóch ostatnich miejscach w źródle nie podano nazw obiektów, co sugeruje, że mogły to być imprezy plenerowe lub festiwalowe, ale to jedynie przypuszczenie, bo dane tego nie potwierdzają.

Dla kapeli, której brzmienie opierało się na ciężkich, wolnych riffach, melodyjnych partiach gitar prowadzących i niskim, chropawym wokalu Nicka Holmesa, taki sezon był ważnym sprawdzianem. Muzyka z Shades Of God była już bardziej dopracowana i przestrzenna niż na wcześniejszych wydawnictwach, a koncertowy kontakt z kontynentalną publicznością pomagał ją oswoić.

Zapis tej trasy to mozaika sal, klubów i miast, w której każda pozycja oznacza zespół grający dla ludzi, którzy czekali na ten koncert tygodniami.

Jesień: Kopenhaga, Norymberga i dwie polskie odsłony

Jesienna część tournée zaczęła się 23 października w Kopenhadze. Dwa tygodnie później, 2 listopada, zespół zagrał w Norymberdze, a pięć dni po tym wystąpił ponownie w Katowicach, tym razem w hali AWF. Dla fanów ze Śląska oznaczało to dwa koncerty w jednym roku, w dwóch różnych miejscach, co w tamtych realiach było czymś niezwykłym.

Kolejny przystanek to Warszawa i klub Fugazi. Przy tym koncercie w zestawieniu widnieje adnotacja, że został przerwany, a dokładna data dzienna pozostaje nieznana, zapisano tylko miesiąc, listopad. Źródło nie wyjaśnia przyczyn przerwania, dlatego nie będziemy ich tu dopisywać. Wiemy tylko, że występ nie doszedł do końca, i że jest to jeden z tych epizodów, które w pamięci uczestników żyją własnym życiem, często ubarwianym z biegiem lat.

Co wiemy, a czego nie

• Dokładne miejsca i daty dla większości koncertów są potwierdzone w zestawieniu.
• Przy kilku wpisach brakuje nazwy sali, co oznaczono znakiem zapytania.
• Przy części występów dopisano słowo „program”, które wskazuje na istnienie zachowanego programu lub materiału informacyjnego.
• Przyczyny przerwania warszawskiego koncertu nie zostały podane.

Przejście w erę Icon: Zabrze, Mediolan, Madryt

Zestawienie płynnie przechodzi do kolejnego etapu, czyli trasy związanej z albumem Icon. Na 13 listopada zaplanowano koncert w zabrzańskiej hali sportowej, ale został on odwołany. Kilka dni później, 16 listopada, zespół zagrał w Mediolanie w Palasesto, a 21 listopada w Madrycie w klubie Canciller 2. Południe Europy pojawia się tu po raz pierwszy tak wyraźnie, co świadczy o rosnącym zasięgu grupy.

Odwołany występ w Zabrzu to dobry przykład tego, jak kruche bywały wówczas plany koncertowe, zwłaszcza w Polsce. Zabrzańska hala zostaje w kalendarzu jako data, która miała się wydarzyć, ale się nie wydarzyła. Dla fanów, którzy mieli już bilety lub plany podróży, była to zapewne spora rozczarowująca niespodzianka.

Rozbudowana trasa z początku 1994 roku

Najobszerniejsza część zapisu dotyczy przełomu stycznia i marca 1994 roku. Zaczyna się w Szwecji i Danii: Loud 26 stycznia, potem Aarhus, Esbjerg, Odense i Kopenhaga w ostatnich dniach miesiąca. Następnie zespół przemierza Francję, grając w Paryżu, a potem w kolejnych miastach południa kraju, w tym w Montpellier, Marsylii i Tuluzie. Przy części francuskich dat miejsce zaznaczono jako jeszcze nieustalone.

Dalej trasa schodzi do Włoch, do Florencji, następnie do Lublany w Słowenii i na teren Austrii: Wels, Wiedeń i Salzburg. Z Monachium ruszyła niemiecka seria, obejmująca między innymi Stuttgart, Völklingen, Neu-Isenburg, Neumarkt, Lipsk i Bremę. Taka rozpiętość, prawie codzienne koncerty i przeskakiwanie między krajami, dobrze oddaje rytm życia zespołu w trasie, w którym dni wolne były rzadkością.

Luty zamyka skandynawski odcinek: Göteborg, Oslo, Linköping, Uppsala i Sztokholm, a 1 marca Helsinki i klub Tavastia. Potem zespół wraca do Niemiec, grając w Hamburgu, Berlinie, Bielefeld, Dortmundzie i Kolonii, następnie w Holandii (Utrecht, Tilburg), w belgijskim Gandawie i wreszcie w Wielkiej Brytanii. Brytyjskie daty to Bradford, Bristol, Wolverhampton i londyńska Astoria, w której zespół zagrał w marcu.

Reszta roku 1994: Ateny, Madryt, Szwecja i finał na Wyspach

Po głównym tournée kalendarz stał się rzadszy. Siedemnastego kwietnia zespół wystąpił w Atenach, w klubie Rodon Live, a 2 czerwca w Madrycie. W sierpniu pojawia się szwedzki Hultsfred, a od 30 sierpnia do 5 września trwała druga seria koncertów w Wielkiej Brytanii: Leeds, Birmingham, ponownie londyńska Astoria, Liverpool, Preston i Edynburg. Zestawienie kończy się wpisem „Drac”, którego znaczenia nie umiemy rozszyfrować na podstawie dostępnych danych, więc zostawiamy go bez komentarza.

Powrót do Astorii w ciągu jednego roku warto odnotować: dla brytyjskiego zespołu występ w stolicy był symbolicznym zamknięciem pewnego etapu, a jednocześnie dowodem, że na rodzimym gruncie zainteresowanie nie słabło.

Dlaczego te zapisy mają znaczenie

Listy dat, takie jak ta, wyglądają sucho, ale po uważnym przeczytaniu opowiadają historię zespołu równie dobrze jak wywiady. Widać w nich rosnący zasięg, od klubów w Holandii i hal w Katowicach po kilkadziesiąt miast w jednej trasie. Widać też niepewność epoki: odwołane koncerty, przerwany występ, puste miejsca w polach z nazwami sal. Jeśli interesują Cię inne zapisy z dawnych tras, zajrzyj do działu Archiwalne trasy, a jeśli wolisz relacje z późniejszych lat, przeczytaj relację z Łodzi z 13 maja 2005.

Dla polskich fanów najważniejsze pozostają trzy punkty: Katowice w kwietniu i listopadzie 1992 roku oraz warszawski Fugazi. To one sprawiły, że Shades Of God Tour zapisała się w lokalnej pamięci szczególnie mocno, mimo że w całym kalendarzu stanowiły niewielką część.